Contact informatie

Postbus 59
8320 AB URK
Telefoon: 0527-684141
Fax: 0527-684166

Hele Nederlandse vloot in februari 2019 voor de kant is realis-tisch (ramp)scenario

vrijdag 12 mei 2017

Relatief kleine quota van tarbot/griet en rog kunnen de kottervisserij straks compleet lam leggen. Wanneer de aanlandplicht onverkort wordt doorgevoerd, kan het gevolg zijn dat de visserij straks in februari al voor de kant moet! Dat doemscenario, waarover we al eerder de noodklok hebben geluid, wordt nu ondersteund door berekeningen van de wetenschappers van VisNed. Directeur Pim Visser en secretaris Geert Meun reisden vorige week samen naar Malta om EU-Visserijcommissaris Karmenu Vella een memo te overhandigen waarin de grote gevaren van de zogenoemde choke species klip en klaar staan verwoord.

Wat is er aan de hand? Een jaar uitstel voor het onder de aanlandplicht brengen van schol lijkt te gaan lukken. Maar in 2019 komt dan niet alleen schol onder de aanlandplicht, ook tarbot en griet en rog. Dat zijn zogenaamde ‘choke species’. Verstikkingssoorten met relatief kleine quota. Omdat deze soorten in een gemengde visserij met doelsoorten tong en schol worden bijgevangen en omdat de visserij stilgelegd moet worden als enig quotum van een soort in de mix is volgevist dreigt zo’n klein quotum de hele visserij te ‘verstikken’. Een levensgroot gevaar dus.

VisNed stelde dit onlangs aan de orde in een hoorzitting van het Europees Parlement, maar onze inbreng werd als ‘overdreven’ weggewuifd door de vertegenwoordigster van de Europese Commissie. Het door VisNed aangedragen probleem bestond in haar ogen niet.

 

 

Er was niets over bekend en er waren bij lidstaten volop instrumenten beschikbaar om dit door onheil af te wenden. Dat was verbazend, omdat EZ juist aan VisNed had laten weten dat zij onze zorgen volkomen deelt.

Geschrokken gingen wij met het voltallige VisNed-team om tafel. Onze wetenschappers Jurgen Batsleer en Wouter van Broekhoven kregen de opdracht om razendsnel met een eerste modelberekening voor 2019 te komen. Snelheid was geboden omdat wij naar Malta zouden gaan voor een Europêche-vergadering, waar ook een gedachtewisseling van een uur met Commissaris Vella op de agenda stond. We wilden de Eurocommissaris een memo overhandigen met daarin concrete voorbeelden van choke species als tarbot/griet, rog en ook schol. En dat lukte.

Kotters aan de kant

De uitkomsten van de berekeningen van onze wetenschappers zijn verbijsterend. Schokkender nog dan gevreesd. Als we ervan uit gaan dat de vangbaarheid gelijk blijft aan 2016 en dat de quota gelijk zijn aan 2017, en dat bijruilen in Europa niet mogelijk is (omdat alle landen hun eigen quotum volledig nodig hebben) en de aanlandplicht wordt nageleefd, dan zal het rogquotum in no time zijn volgevist en ligt de hele Nederlandse vloot nog voor 15 februari 2019 voor de kant!

Wat betekent dat? Afslagen en sorteerbedrijven zullen dan binnen de kortste keren hun personele verplichtingen niet langer kunnen voldoen door het wegvallen van inkomsten. Voor verwerkende bedrijven geldt hetzelfde en onderhoudsbedrijven en toeleveranciers zien een belangrijke werkstroom uit de kottersector ‘opdrogen’. Het behoeft geen toelichting dat dit doemscenario voor veel visserijbedrijven het einde zal betekenen, ze zullen simpelweg failliet gaan. Het bovenstaande lijkt natuurlijk uit een slechte film of een derderangs roman te komen en het lijkt niet realistisch. Maar het is wel de onvermijdelijke consequentie van het nu geldende beleid.

Stel dat het meevalt en het quotumtekort van rog de visserij niet verstikt omdat een (creatieve) oplossing wordt gevonden. Dan is het gevaar nog niet geweken. Het quotum voor tarbot/griet verstikt dan de hele visserij in de nazomer. Dat geldt ook voor schol. Dan wordt de visserij begin september gesloten. De gevolgen zijn dan weliswaar minder draconisch - de vloot heeft dan acht maanden kunnen vissen - maar het blijft dramatisch. De afslagen staan vier maanden leeg en de handel en verwerking is vier maanden verstoken van grondstof. Als we het jaar 2019 al overleven, en de regelingen blijven hetzelfde, dan valt het doek voor velen in de sector in 2020 alsnog.

Overleg in Brussel 

Voor je er erg in hebt is het al 2019. Bij het aanbieden van het memo heeft VisNed voorgesteld om over de berekeningen met DG Mare van de Europese Commissie in gesprek te gaan. De Visserij-commissaris gaf op Malta aan blij te zijn met de aangeboden documentatie. Hij vertelde dat dit voor het eerst was dat er een zo concreet voorbeeld van de gevolgen van de aanlandplicht voor een bepaalde visserij werd gepresenteerd. Hij zegde toe dat het gevraagde overleg in Brussel er zeker zal komen.

VisNed zet de lobby om de geschetste rampscenario’s te voorkomen volop door. Daarom is het memorandum ook gedeeld met het ministerie van EZ, de Nederlandse Europarlementariërs in de Visserijcommissie (PECH) en de visserijwoordvoerders in de Tweede Kamer. In EAPO/Europêche-verband wordt het ook gebruikt om aandacht te vragen voor de zeer dreigende situatie. In andere landen zijn vast en zeker vergelijkbare voorbeelden aan te dragen.

De vraag is nu: Welke politicus zou deze gevolgen voor zijn of haar rekening durven nemen? Voortschrijdend inzicht heeft ervoor gezorgd dat de Nederlandse politiek inmiddels goeddeels spijt heeft van haar enthousiaste steun voor de invoering van de aanlandplicht. Maar Nederland gaat hier niet alleen over. Het is de consequentie van het nieuwe Gemeenschappelijke Visserijbeleid waar de visserijministers in 2013 unaniem mee hebben ingestemd (behalve Zweden, want die lidstaat vond het nog te weinig ambitieus). En waar een grote meerderheid in het Europese Parlement voor gestemd heeft. VisNed is realistisch genoeg om in te zien dat er een bijna onveranderbare regeling ligt. Dat het jaar 2022 de eerste mogelijkheid is om een grote beleidsverandering door te voeren. Daarom wil VisNed op zoek naar een mogelijkheid om deze rampspoed te voorkomen. Een situatie die werkbaar is voor vissers, die naleefbaar is en die te handhaven is. We moeten van een onwerkbare aanlandplicht naar een werkbare discardban. We kijken uit naar de gesprekken in Brussel, en zullen er alles aan doen dat in onze macht ligt om de geschetste scenario’s af te wenden!

← Overzicht